Katalogda iki seri görüyorsunuz: R32 ve R290. İkisi de A+++, ikisi de monoblok, ikisi de ısıtıp soğutuyor ve sıcak su veriyor. Peki fark ne, hangisi size uyar? Fark cihazın kalbindeki soğutucu gazda ve bu tek fark çevresel etkiden su sıcaklığına, soğukta kapasiteden yönetmeliğe kadar bir dizi sonuç doğuruyor. Aşağıda iki gazı dürüstçe karşılaştırıyor ve kararı üç soruya indiriyoruz.
Soğutucu gaz ne iş yapar?
Isı pompası ısıyı üretmez, taşır; taşıyan şey de kapalı devrede dolaşan soğutucu gazdır. Düşük sıcaklıkta buharlaşıp havadan ısıyı alır, kompresörde sıkışıp ısınır, ısısını tesisat suyuna bırakıp yeniden sıvılaşır. Çevrimin tamamı nasıl çalışır yazısında. Gazın kaynama noktası, basıncı ve kritik sıcaklığı, cihazın kaç derece su verebileceğini ve soğukta ne kadar kapasite koruyacağını doğrudan belirler. Bu yüzden "gaz" bir ayrıntı değil, serinin karakteridir.
İki gaz yan yana
| Özellik | R32 | R290 |
| Kimyası | Sentetik HFC (difluorometan) | Doğal — saflaştırılmış propan |
| Küresel ısınma potansiyeli (GWP) | 675 | 3 |
| Yanıcılık sınıfı | A2L — düşük yanıcı | A3 — yanıcı |
| Azami su sıcaklığı (Daiwa) | 55 °C | 75 °C |
| Soğukta kapasite (Daiwa) | −25 °C'ye kadar çalışır | −20 °C'de kapasitenin %90'ı korunur |
| Kompresör (Daiwa) | Inverter DC | Panasonic EVI — çift kademeli inverter |
| Ses seviyesi (Daiwa) | 42 dB | 38 dB(A)'e kadar |
| Enerji sınıfı | A+++ | A+++ |
| Yönetmelik yönü (AB F-gaz) | Kademeli kısıtlama altında | Uzun vadeli hedef gaz |
| Tasarım | Monoblok | Monoblok (yanıcı gaz için tek uygun yol) |
GWP ve yanıcılık sınıfı uluslararası standart değerlerdir; su sıcaklığı, kapasite ve ses Daiwa kataloğundan. Model bazında teknik tablo ürün sayfalarında.
R32: kompakt, yaygın, kanıtlanmış
R32 son on yılın standart gazı. Birim hacimde çok ısı taşıdığı için aynı kapasite daha küçük kompresör ve daha az gazla elde ediliyor; cihaz kompakt kalıyor, maliyet düşüyor. Daiwa R32 serisi dört modelle 10-26 kW aralığını kapsıyor: DW-10, DW-14, DW-18, DW-24. SCOP değerleri 35 °C suda 4,47-4,52, 55 °C suda 3,22-3,32 — yani yerden ısıtmalı bir evde 1 kWh elektrikle 4,5 kWh ısı. Verim kavramlarını COP ve SCOP yazısında açtık.
İki sınırı var. Birincisi su sıcaklığı: R32 çevrimi 55 °C civarında ekonomik tavanına ulaşıyor; daha yükseğe zorlanabilir ama verim düşer. Yerden ısıtma ve büyük seçilmiş radyatörler için bu tavan fazlasıyla yeter, küçük peteklerle sert kışta yetmeyebilir. İkincisi çevre: GWP 675, eski gazlara göre çok düşük ama sıfır değil. Avrupa F-gaz yönetmeliği HFC'leri kademeli olarak kısıtlıyor; R32 önümüzdeki yıllarda satılmaya devam edecek, ama yön belli.
R290: doğal, güçlü, geleceğin gazı
R290 saflaştırılmış propan. GWP'si 3 — sızsa bile iklime etkisi ihmal edilebilir, ozona zararı yok, yönetmeliklerin uzun vadede vardığı nokta. Termodinamik olarak da avantajlı: kritik sıcaklığı R32'den belirgin biçimde yüksek olduğu için yüksek su sıcaklığında verimini R32'ye göre çok daha iyi koruyor. Daiwa R290 serisinin 75 °C su verebilmesi ve mevcut radyatörlerle kırma dökme yapmadan çalışmasının kaynağı bu.
Bunun üstüne EVI kompresör geliyor: çift kademeli sıkıştırmayla dış hava −20 °C'ye indiğinde kapasitenin %90'ı korunuyor. Sıradan tek kademeli cihazın aynı sıcaklıkta gücünün yarısını kaybettiğini soğukta çalışma yazısında gösterdik. Kayseri, Sivas, Erzurum gibi illerde R290'ın tercih edilmesinin nedeni çevrecilik değil, ocak gecesinde evi ısıtmasıdır.
Yanıcılık: gerçek risk mi?
R290'ın adı propan olunca akla tüp geliyor. Gerçek şu: bir ısı pompasında birkaç yüz gram gaz var, tüpün çok küçük bir kesri; gaz fabrikada kapatılmış devrede, dış ünitenin içinde ve açık havada dolaşıyor. Yönetmelik yanıcı gazın yaşam alanına girmesini sıkı kısıtladığı için R290 yalnızca monoblok olarak yapılıyor — eve giren tek şey su borusu. Avrupa'da yüz binlerce R290 ısı pompası bu şekilde çalışıyor. R32 de "düşük yanıcı" sınıfında; ikisi de doğru montajla güvenli, ikisi de gaz devresine sahada dokunulmasını istemiyor.
Servis ve gaz temini
R32 için servis ekipmanı ve gaz her yerde bulunuyor; on yıldır klimalarda da kullanılıyor. R290 daha yeni, ama monoblok tasarımda gaz devresi sahada açılmadığı için servisin büyük kısmı su tarafında ve elektronikte geçiyor; gaz müdahalesi nadir. Daiwa'nın 37 ildeki 46 yetkili servisi iki seriye de bakıyor. Uzun vadede tablo R290'dan yana: F-gaz kısıtlamaları HFC'lerin fiyatını ve bulunabilirliğini etkilerken doğal gazlar bundan bağımsız.
Hangi ev hangisini ister?
R32 yeter
Yerden ısıtmalı ya da radyatörleri bol seçilmiş, yalıtımı iyi ev; kışı ılıman ya da orta sert geçen il (Antalya, İzmir, İstanbul, Bursa, Ankara'da iyi yalıtımlı yapılar). Yatırım daha düşük, verim A+++, dört kapasite seçeneği.
R290 gerekir
Mevcut radyatörler kalacak ve 55 °C yetmeyebilir; sert kış geçen il (Kayseri, Sivas, Erzurum, Kars, Van); yalıtımı zayıf ya da eski bina; çevresel etki belirleyici. Yüksek su sıcaklığı ve −20 °C'de %90 kapasite tam bu evler için.
İkisi de olur
Karma tesisat (yerden ısıtma + birkaç radyatör), orta iklim, orta yalıtım. Kararı ısı kaybı hesabı ve peteklerin gerçek boyutu verir — keşifte ölçülür, telefonda tahmin edilmez.
Karar için üç soru
- Tesisat suyu kaç derece istiyor? 55 °C'ye kadar → R32. Daha yüksek → R290. Emin değilseniz kombi deneyini yapın.
- İlinizin en soğuk günü kaç derece? −10 °C'nin üstünde kalıyorsa R32 rahat; −15 °C ve altı olağansa R290.
- Bütçe mi, ömür boyu gider mi? R32 başlangıçta daha ekonomik; R290 yüksek sıcaklıkta ve soğukta daha az elektrik harcayarak farkı yıllar içinde kapatır. Bu hesabı tüketim yazısındaki formülle kendi evinize uygulayabilirsiniz.
Kısaca
- R32 sentetik ve GWP 675; R290 doğal ve GWP 3. Yönetmelik yönü R290.
- R32: 55 °C su, kompakt, dört kapasite, ekonomik giriş. R290: 75 °C su, EVI kompresörle −20 °C'de %90 kapasite.
- İkisi de A+++, ikisi de monoblok; verim farkı düşük sıcaklıkta küçük, yüksek su sıcaklığında ve sert soğukta R290 lehine büyük.
- R290 yanıcı ama az miktarda, kapalı devrede ve dışarıda; bu yüzden yalnızca monoblok.
- Yerden ısıtma + ılıman iklim → R32; radyatör + sert kış → R290.
İki seriyi tam teknik tablolarıyla ürünler sayfasında yan yana görebilirsiniz: R32 serisi ve R290 serisi. Evinize hangisinin uyduğunu tesisatınızı ve ısı kaybınızı yerinde görerek söyleyelim — ücretsiz keşif isteyin.