Isı Pompası Gürültü Yapar mı? 1 Metrede 52 dB, Pencerenizde Ne Kadar?

"Dışarıya bir makine koyacağız, gece uyutur mu?" Isı pompası düşünen hemen herkesin, özellikle apartmanda ya da bitişik nizam evde oturanların sorusu bu. Cevap tek bir rakamla verilemez, çünkü katalogdaki desibel değeri cihazın dibinde ölçülür; sizin duyacağınız ses ise mesafeye, dış ünitenin nereye konduğuna ve nasıl monte edildiğine bağlıdır. Bu yazıda katalog rakamını nasıl okuyacağınızı, mesafeyle sesin yaklaşık ne kadar azaldığını ve sesi gereksiz yere büyüten montaj hatalarını anlatıyoruz.

Katalogdaki rakam neyi ölçüyor?

Isı pompası kataloglarında iki farklı ses değeriyle karşılaşabilirsiniz:

• Ses gücü (dB(A)): cihazın yaydığı toplam ses enerjisidir, mesafeden bağımsızdır. Cihazları kıyaslamak için kullanılır ama "kulağıma ne kadar gelir" sorusunu doğrudan cevaplamaz.
• Ses basıncı (dB(A)): belirli bir mesafede kulağa gelen sestir. Hangi mesafede ölçüldüğü mutlaka yazmalıdır; 1 metre ile 5 metre arasında büyük fark vardır.

Daiwa R32 serisinin model tablolarında verilen değer, 1 metre mesafedeki ses basıncıdır:

Kıyaslama yaparken dikkat: mesafesi ya da ölçüm koşulu yazmayan bir desibel rakamı, başka bir cihazın rakamıyla kıyaslanamaz. Bir üreticinin "38 dB" dediği değer 5 metreden, diğerinin "52 dB" dediği değer 1 metreden ölçülmüş olabilir. Teklif aldığınız her cihaz için "bu değer kaç metrede, hangi çalışma koşulunda?" diye sorun.

Desibel nasıl okunur?

Desibel doğrusal değil logaritmik bir ölçektir. Bu yüzden rakamlar arasındaki küçük farklar kulakta büyük farklar yaratabilir:

• +3 dB ses enerjisinin yaklaşık iki katına çıkması demektir, ama kulak bunu genellikle "biraz daha yüksek" diye algılar.
• +10 dB çoğu kişi tarafından yaklaşık "iki kat daha gürültülü" diye algılanır.

Gündelik seslerle kabaca kıyaslamak için yaklaşık değerler:

Mesafe sesi ne kadar azaltır?

Açık alanda, tek noktadan yayılan ses için kabaca bir kural var: mesafe iki katına çıktığında ses basıncı yaklaşık 6 dB düşer. Buna göre katalogdaki 1 metre değerinden uzaklaştıkça kaba bir tahmin yapılabilir:

Tablo şunu gösteriyor: aynı cihaz, yatak odası penceresinin hemen dibine konduğunda ile bahçenin birkaç metre içine konduğunda bambaşka duyulabilir. Sesi azaltmanın en ucuz yolu çoğu zaman cihazı değiştirmek değil, yerini doğru seçmektir.

Sesi büyüten montaj hataları

Aynı cihaz, iki farklı evde bambaşka ses çıkarabilir. Farkı çoğu zaman montaj yaratır:

• Köşeye ya da dar nişe sıkıştırmak: duvarlar sesi yansıtır ve büyütür. Üstelik fanın hava alışı zorlaşır, cihaz daha çok çalışmak zorunda kalabilir.
• İnce bir duvara ya da balkon döşemesine doğrudan oturtmak: titreşim yapıya geçer ve içeride uğultu olarak duyulabilir. Titreşim takozları ve sağlam bir kaide bu yüzden önemlidir.
• Sert boru bağlantısı: cihaz ile tesisat arasında esnek bağlantı yoksa titreşim borular üzerinden eve taşınabilir.
• Fanı pencereye ya da komşuya çevirmek: ses en çok fanın üfleme yönünde duyulur. Fanı boş bir alana, bahçeye ya da sokağa bakacak şekilde yönlendirmek fark yaratabilir.
• Gereğinden büyük kapasite: büyük seçilen cihaz sık durup kalkar; her kalkışta ses de değişir. Doğru kapasite seçimini kaç kW gerekir yazısında anlattık.

Dış ünite için yer seçerken

İçeride ne duyulur?

Daiwa ünitelerinin hepsi monoblok tasarımdadır: kompresör ve fan dış ünitededir, eve yalnızca su borusu girer. İçeride genellikle yalnızca sirkülasyon pompasının hafif sesi ve boyler varsa suyun akışı olur. Split sistemlerde ise içeride bir hidronik modül bulunur. İki tasarımın farkını monoblok mu split mi yazısında anlattık.

Normal olan sesler

Bazı sesler arıza değildir, cihazın doğal çalışmasının parçasıdır:

• Buz çözme (defrost) sırasında "fıss" sesi ve buhar: kışın dış ünite zaman zaman kısa süreli buz çözme yapar; bu sırada hafif bir tıslama duyulabilir ve üniteden buhar yükselebilir. Ayrıntısı soğukta çalışma yazısında.
• Devir değişimi: inverter kompresörlü cihaz ihtiyaca göre hızlanıp yavaşlar; en soğuk saatlerde ses biraz artabilir, ılık saatlerde azalır.
• Açılış ve kapanışta kısa sesler: vanaların ve fanın devreye girmesi sırasında kısa süreli sesler olağandır.

Buna karşılık sürekli tıkırtı, metalik sürtünme ya da zamanla artan bir uğultu fark ederseniz yetkili servise haber vermek iyi olur; çoğu zaman gevşemiş bir bağlantı ya da titreşim takozu kaynaklıdır.

Dış ünitenin evinizde nereye konacağı ve sesin komşuya nasıl yansıyacağı yerinde bakılarak en doğru şekilde belirlenir. Ücretsiz keşif isteyin; size en yakın Daiwa ısı pompası bayisini bayi listesinde bulabilir, modellerin teknik değerlerini R32 serisi sayfasında inceleyebilirsiniz.