Isı Pompası Kendini Kaç Yılda Amorti Eder?

Isı pompası almayı düşünen herkesin ikinci sorusu aynıdır: "Kendini kaç yılda öder?" İnternette "3 yıl" diyen de var, "15 yıl" diyen de. İkisi de bir evin gerçek hesabı olabilir, ama sizin evinizin hesabı değil. Amortisman süresi cihazın değil, evin, yakıtın ve tarifenin özelliğidir. Bu yazıda o hesabı kendi faturanızla nasıl yapacağınızı dört adımda gösteriyoruz. Rakamları siz koyacaksınız, formül bizden.

Amortisman neyi ölçer?

Tek bir oranı: fazladan ödediğiniz para ÷ her yıl cebinizde kalan para. Payda yıllık tasarruf, pay ek yatırım. İkisinin de doğru tanımlanması gerekir, yoksa hesap baştan yanlış çıkar. Çoğu yanlış hesap bu iki tanımdan birinin eksik olmasından doğar: ya teklifin tamamı yatırım sayılır, ya da tasarruf yalnızca ısıtmadan hesaplanır.

1. Adım: Faturanızdan ısı ihtiyacını bulun

Evinizin bir kışta ne kadar ısıya ihtiyaç duyduğunu en doğru gösteren belge, geçen yılın doğal gaz faturalarıdır. On iki aylık tüketimi (m³) toplayın, sonra şu çarpımı yapın:

10,64, bir metreküp doğal gazın taşıdığı enerjidir (kWh). Kombi verimi yoğuşmalı kombide 0,90 civarı, eski atmosferik kombide 0,80 alınabilir. Örnek: yılda 1.200 m³ gaz yakan, yoğuşmalı kombili bir ev için 1.200 × 10,64 × 0,90 ≈ 11.500 kWh ısı. Bu sayı evin ısı ihtiyacıdır; hangi cihazla ısıtırsanız ısıtın değişmez.

Doğal gazınız yoksa aynı hesabı kendi yakıtınızla yapın. Kömür, LPG ya da fuel-oil kullanıyorsanız yıllık tüketimi o yakıtın ısıl değeriyle çarpın. Evde hiç düzenli ısıtma yoksa ısı ihtiyacını kaç kW gerekir yazısındaki yöntemle kabaca tahmin edebilirsiniz.

2. Adım: Isı pompasının harcayacağı elektriği hesaplayın

Isı pompası aynı ısıyı çok daha az elektrikle üretir. Aradaki oran mevsimlik verimdir (SCOP). Hesap:

SCOP'un ne olduğunu COP ve SCOP yazısında anlattık. Burada önemli olan, SCOP'un tesisatınızın su sıcaklığına bağlı olması. Daiwa DW-10'un SCOP değeri 35 °C suda (yerden ısıtma) 4,47, 55 °C suda (radyatör) 3,24. Aynı 11.500 kWh'lik ev için:

Aradaki fark yaklaşık bin kilovatsaat. Bu, su sıcaklığının amortismanı doğrudan etkilediğini gösterir. Radyatörlü evde bile peteklerin yeterince büyük olması su sıcaklığını düşürür, faturayı da düşürür. Nasıl anlaşılacağı radyatör yazısında anlatılıyor.

3. Adım: Yıllık tasarrufu bulun

Şimdi faturanızdaki birim fiyatları devreye sokun:

Birim fiyatları tahmin etmeyin, son faturalarınızdan alın. Elektrikte kademeli tarife uygulanıyorsa ısı pompasının ekleyeceği tüketimin hangi kademeye düştüğüne bakın. Hesabı doğru yapmak için gereken ayrıntıları elektrik tüketimi yazısında topladık.

Hesap yapmadan önce hızlı bir test

Tasarruf olup olmayacağını tek bir karşılaştırmayla önceden görebilirsiniz. Yukarıdaki sayılarla şu kural çıkıyor:

• Radyatörlü evde (SCOP 3,24): elektriğin kWh fiyatı, doğal gazın m³ fiyatının yaklaşık üçte birinden düşükse ısı pompası her kWh ısıyı gazdan ucuza üretir.
• Yerden ısıtmalı evde (SCOP 4,47): eşik yaklaşık yarıya çıkar. Elektriğin kWh fiyatı gazın m³ fiyatının yarısından düşükse tasarruf başlar.

Faturalarınız bu eşiğin rahatça altındaysa amortisman kısa, eşiğe yakınsa uzun olur. Doğal gazla ayrıntılı kıyas ısı pompası mı doğal gaz mı yazısında.

4. Adım: Ek yatırımı doğru tanımlayın

Hesabın en çok yanlış yapılan kısmı burası. Pay, teklifin tamamı değildir. Isı pompası yerine ne yapacak olsaydınız, ondan fazlası paydır:

• Kombiniz ömrünü doldurduysa: zaten yeni bir kombi alacaktınız. Ek yatırım, ısı pompası teklifi eksi yeni kombi ve montajının bedelidir.
• Yeni yapılan evde: doğal gaz abonelik, proje ve iç tesisat masrafı hiç doğmaz. Bunlar da ısı pompası teklifinden düşülür.
• Yazın klima alacaksanız: ısı pompası soğutma da yapar. Almayacağınız split klimaların bedeli ek yatırımdan düşer.
• Kombiniz sağlam ve yeniyse: ek yatırım teklifin tamamıdır. Amortismanın en uzun çıktığı durum budur.

Teklifin kalem kalem nasıl okunacağını fiyat yazısında anlattık. Kalemleri ayrı yazılmış bir teklif, bu adımı çok kolaylaştırır.

Süreyi kısaltan ve uzatan şeyler

Kısaltanlar

• Pahalı yakıttan geçiş: LPG, fuel-oil, kömür ya da elektrikli ısıtıcıdan geçenlerde tasarruf çok daha büyüktür. Doğal gaz hattı olmayan bölgelerde amortisman en kısadır.
• Düşük su sıcaklığı: yerden ısıtma ya da büyük petek. Yukarıdaki tabloda gördüğünüz fark her yıl tekrar eder.
• Doğru kapasite: gereğinden büyük cihaz hem ek yatırımı hem tüketimi büyütür.
• Sıcak su ve soğutma: ısı pompası termosifonun ve klimanın işini de devraldığında tasarruf yalnızca kıştan gelmez.
• Güneş paneli: gündüz üretilen elektrik ısı pompasının tüketimini karşılarsa elektrik gideri daha da düşer.

Uzatanlar

• Yüksek su sıcaklığında ısrar: 55 °C yerine 65 °C'de çalıştırılan sistem, verimin önemli bir kısmını kaybeder.
• Yalıtımsız bina: ısı ihtiyacı büyüdükçe cihaz da büyür. Önce yalıtım, sonra ısı pompası çoğu zaman daha kısa bir toplam süre verir.
• Tarife değişiklikleri: elektrik ve gaz fiyatları farklı hızlarla değişir. Hesabı bugünkü fiyatla yapın ama sonucu kesin bir tarih olarak görmeyin.

Amortismandan sonra ne olur?

Amortisman süresi dolduktan sonra, cihaz çalıştığı her yıl tasarrufun tamamı kazançtır. İyi kurulmuş ve düzenli bakımı yapılan bir ısı pompası uzun yıllar çalışır. Bu yüzden asıl karşılaştırma "kaç yılda öder" değil, cihaz ömrü boyunca toplam ne kazandırır sorusudur. Kısa amortisman süresi önemlidir ama tek ölçü değildir.

Bu hesabın en belirsiz kalemi teklif tutarıdır; onu ancak evinizi gören bir keşif netleştirir. Kalem kalem yazılmış bir teklif için ücretsiz keşif isteyin. Size en yakın Daiwa ısı pompası bayisini bayi listesinde bulabilir, modelleri ürünler sayfasında karşılaştırabilirsiniz.